Xoloitzcuintli standardowy — porównanie wielkości

Xoloitzcuintli standardowy jest największą odmianą nagiego psa meksykańskiego. Ma proporcjonalny, lekko wydłużony tułów, duże stojące uszy i długi ogon. Najbardziej znane są psy bezwłose, u których pojedyncze włosy mogą pozostać na głowie, łapach lub końcu ogona. W tej samej rasie występuje jednak również pełne owłosienie. Gładka skóra i oszczędna sylwetka nadają xolo bardzo rozpoznawalny wygląd.

Rasa należy do dawnych tradycji Meksyku. Nazwa łączy imię bóstwa Xolotl z określeniem psa w języku nahuatl. W przedhiszpańskich wierzeniach zwierzęciu przypisywano rolę przewodnika dusz zmarłych; było też obecne w obrzędach. Gdy populacja stała się rzadka, meksykańscy kynolodzy podjęli działania zmierzające do jej zachowania. Współczesny wzorzec obejmuje trzy wielkości oraz odmianę bezwłosą i owłosioną.

Xolo zwykle jest spokojny, czujny i mocno związany z domownikami. Przy obcych często najpierw pozostaje w pewnej odległości, obserwując ich zachowanie. W znanym otoczeniu potrafi być czuły oraz skory do zabawy, zwłaszcza gdy sam inicjuje kontakt. Często długo przygląda się nowym wydarzeniom, zanim zareaguje głosem lub podejdzie bliżej.