Portugalski pies dowodny — porównanie wielkości

Portugalski pies dowodny ma mocne, proporcjonalne ciało i obfitą sierść, która może być falista albo skręcona w loki. Najczęściej spotyka się psy czarne, brązowe oraz białe, także z połączeniem tych kolorów. Ma szeroką głowę, opadające uszy i silny ogon. Tradycyjna fryzura z krótszym włosem z tyłu ciała jest jednym ze sposobów prezentowania tej samej rasy.

Dawniej pomagał rybakom wzdłuż portugalskiego wybrzeża. Podejmował z wody przedmioty, przynosił zerwane liny i przekazywał rzeczy między łodzią a brzegiem. Jego sprawność pływacka oraz gotowość do współpracy były częścią codziennej pracy na morzu. Zmiany metod połowu ograniczyły to zajęcie, a ważną ostoją rasy pozostało Algarve. Później hodowlę podtrzymano także poza środowiskiem rybackim.

Jest zwykle żywy, pojętny i bardzo zaangażowany we wspólne działania. Szybko podejmuje nowe zadania, lecz potrafi też sam wymyślać zajęcia, kiedy coś przyciągnie jego uwagę. Bywa bezpośredni w okazywaniu emocji i chętnie wykorzystuje pysk do chwytania oraz przenoszenia przedmiotów. Przy bliskich szuka kontaktu, a jego entuzjazm często przejawia się gotowością do kolejnej zabawy.