Pies kreteński (kritikos lagonikos) — porównanie wielkości

Pies kreteński, czyli kritikos lagonikos, ma smukły tułów, długie nogi i krótką sierść. Duże, ruchliwe uszy oraz wygięty ogon pozwalają odróżnić go od wielu innych psów myśliwskich. Jest lekki i zwrotny, przystosowany do przemieszczania się po nierównym, kamienistym podłożu. W populacji występują różne umaszczenia; ważniejsza od jednolitego koloru pozostawała sprawność psa.

Wywodzi się z miejscowych psów Krety, wykorzystywanych przede wszystkim do polowań na zające. Przez długi czas o doborze do hodowli decydowały umiejętności cenione przez myśliwych. Pies miał odnaleźć zwierzynę w trudnym terenie i podjąć pościg, korzystając zarówno z węchu, jak i wzroku. Opowieści łączące go ze sztuką minojską są częścią tradycji rasy, lecz nie stanowią pełnej dokumentacji jej rodowodu.

Kritikos lagonikos uważnie obserwuje otoczenie i szybko reaguje na drobny ruch. Podczas poszukiwania zapachu potrafi działać samodzielnie, nie oczekując kolejnych poleceń. W znanym otoczeniu bywa spokojniejszy, a wobec obcych zachowuje ostrożność. Jego przywiązanie do opiekuna łączy się z wyraźnym zainteresowaniem tym, co dzieje się poza domem.